strona główna > nagrody ARTeonu
wybierz miasto:
B G J K L Ł P R S W Z KONKURSY

Gdańsk
Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Etnografii
"Dźwięki pierwotne"
18.05.2019 - 31.12.2019

"Dźwięki pierwotne" to pierwsza wystawa w Oddziale Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku, która wykorzystuje przestrzeń całego budynku, a także ogródek przymuzealny. Na potrzeby ekspozycji powstały oryginalne instalacje dźwiękowe, wypożyczono wyjątkowe eksponaty i zabytkowe, często już nieznane instrumenty muzyczne. Przygotowany soundtrack wystawy stałej Oddziału, który wzbogaci ekspozycję o antropologiczno-muzykologiczną opowieść o nieistniejącym już świecie. Do zespołu tworzącego projekt zostali zaproszeni badacze etnomuzykolodzy, muzycy oraz artyści współcześni, wszystko po to, by stworzyć interaktywną, atrakcyjną wizualnie i odbieraną wieloma zmysłami wystawę, która pozwoli wejść w sferę dźwięków i poznać sekrety polskiej muzyki ludowej. Namawiamy też do aktywnego uczestnictwa: słuchania, grania i tańczenia!
Wystawa „Dźwięki pierwotne” przybliża fenomen dźwięku w kulturze, jego ewolucji, funkcji i ról. Temat ten został ukazany na trzech poziomach: dźwięków naturalnych, muzyki ludowej wyrastającej z dźwięków pierwotnych oraz wtórnego zainteresowania muzyką tradycyjną, inspiracji i jej przetwarzaniu przez współczesnych artystów.
Pierwszy poziom jest poświęcony relacji dźwięków człowiek – natura, a więc naśladowaniu dźwięków natury, naturalnym instrumentom (patyki, kamienie, źdźbła traw), dźwiękom pracy ludzkiej, wpływowi dźwięków na ciało, sygnałom oraz dźwiękom magicznym. To wokół tej problematyki – dźwięków pierwotnych – jest osnuta koncepcja wystawy i placu zabaw dla dzieci. Oprócz szumu drzew i strumyka tematem są między innymi pejzaże dźwiękowe dziewiczego krajobrazu, utracona równowaga dźwięku i ciszy czy melodia wsi. Nie sposób pominąć kwestii siły ludzkiego brzmienia w świecie naturalnych dźwięków, wszak przez wiele wieków najgłośniejszym słyszalnym sztucznym dźwiękiem było bicie dzwonu czy złowrogie huki armat.
Drugi, najobszerniejszy poziom wystawy, dotyczy szeroko rozumianej polskiej muzyki ludowej. Celem wystawy jest uchwycenie pejzażu dźwiękowego dawnej wsi, zdefiniowanie polskiej muzyki ludowej, ukazanie jej charakterystycznych elementów (w zależności od regionu i grup etnicznych), funkcji, ewolucji, bogactwa instrumentów muzycznych, wreszcie – twórców i muzyków. Ta część wystawy jest poświęcona następującym relacjom: muzyka a obrzędy, muzyka a religijność, muzyka a życie codzienne. Wydarzenia ze sfery sacrum i profanum. Wystawa porusza także temat więzi człowieka z instrumentem (i muzyków, i twórców), a także wizerunku muzyka, jego roli w społeczeństwie, pełnionych funkcji intensywności doznań muzycznych. Na koniec zainteresowani mogą się zapoznać z historią badań nad dźwiękiem, nagrań terenowych czy archiwaliami.
Trzeci poziom tematyczny wystawy stanowi próbę ukazania wpływu muzyki na kompozytorów klasycznych i popularnych oraz współczesnych artystów audiowizualnych, jak również pokazania analogii między muzyką wsi a jazzem i bluesem, opartej o fenomen improwizacji.
Wystawie towarzyszy książka dla dzieci Brzdęk. Jak złapać dźwięk autorstwa Pawła i Piotra Sitkiewiczów z ilustracjami Agaty Królak. Dodatkowo, zapraszamy na październikową konferencję naukową, a także sympozja popularnonaukowe, wykłady, spotkania oraz prelekcje. Projekt wzbogaci specjalnie przygotowany program edukacyjny, dostosowany do odbiorców w różnym wieku, adresowany zarówno do grup zorganizowanych, jak i rodzin, seniorów, młodzieży i dzieci. Dzięki bogatemu programowi koncertów przez cały czas trwania wystawy Oddział Etnografii będzie rozbrzmiewał muzyką ludową, klasyczną i współczesną.
Kuratorzy: Anna Ratajczak-Krajka, Krystyna Weiher-Sitkiewicz, Waldemar Elwart; opieka merytoryczna: prof. dr hab. Zbigniew Jerzy Przerembski (Uniwersytet Wrocławski), dr Robert Losiak (Uniwersytet Wrocławski), artyści: Marcin Dymiter aka emiter, Sylwester Galuschka & Konrad Gustawski & Wojciech Wilk, Julie Myers, Florian Tuercke, Wojciech Zieliński

[zwiń]

   »

W grudniowym, ostatnim „Arteonie”: pożegnalny wstępniak redaktor naczelnej.Ponadto:Łukasz Murzyn porusza temat zarządzania polską kulturą – sferą komunikacyjną i symboliczną, wystawę „Metafizyka obecności” w Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie recenzuje Joanna Winnicka-Gburek, Karolina Staszak z kolei komentuje 29. Ogólnopolski Przegląd Malarstwa Młodych „Promocje 2019” w Legnicy. Ponadto Wojciech Delikta pisze o wystawie „rzeźbiarza tkaniny” Daniela Lismore’a w poznańskim Starym Browarze, a Agnieszka Salamon-Radecka recenzuje wystawę „Jan Hrynkowski. Opowieść artysty”, odbywającą się w Muzeum Narodowym w Krakowie. W najnowszym „Arteonie” także: o retrospektywie Pierre’a Bonnarda w Wiedniu pisze Grażyna Krzechowicz, Kajetan Giziński natomiast omawia prezentację „Geo. Migracje Transgraficzne” w BWA w Kielcach. Ponadto Karolina Greś przygląda się prezentacji „Siostry prerafaelitki” w The National Portrait Gallery w Londynie, Marcin Krajewski rekomenduje malarstwo Dariusza Milczarka. Zbigniew J. Mańkowski natomiast pisze o zapachu w sztuce – o zapachu Bożego Narodzenia, A w rubryce „Zaprojektowane” Alicja Wilczak przybliża temat dizajnu kulinarnego”. W grudniowym „Arteonie” ponadto aktualia i inne stałe rubryki. 

Okładka: Tadeusz Gustaw Wiktor, „Światło dla Bożeny X”, 2019, olej na płótnie, relief, 160 × 160 cm, fot. materiały prasowe Muzeum Archidiecezjalnego w Krakowie

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Z dniem 1 stycznia 2020 roku wydawanie magazynu o sztuce „Arteon” zostaje zawieszone.

Nagrody ARTeonu

2005 - Kamil Kuskowski

Piotr Bernatowicz
Kamil Kuskowski: awangardowa tradycja i współczesność

„ARTeon” przyznaje doroczne nagrody od początku swego istnienia. Laureatami byli dotychczas Marek Sobczyk (1999), Józef Robakowski (2000), Milan Knižák (2001), Jan Berdyszak (2002), Józef Szajna (2003) i Mariusz Dąbrowski (2004). Kryteria, jakimi kierowała się redakcja, mówiły o wadze całokształtu twórczości danego artysty, jakkolwiek nagroda za rok 2004 została przyznana młodemu, dobrze zapowiadającemu się artyście – Mariuszowi Dąbrowskiemu. Nie było to odstępstwo od reguły, ale wskazanie kierunku, jakim powinno się kierować jury kolejnych edycji, tak aby to wyróżnienie służyło promocji młodych i wyróżniających się twórców.
Nie jest to jedyna zmiana. Nowy regulamin Nagrody „ARTeonu” zakłada dwustopniowy proces wyłaniania laureata – chcemy bowiem, aby nagroda nie była jedynie decyzją redakcji pisma (tak było dotychczas), ale wyrazem opinii szerokiego środowiska osób związanych z polską sztuką współczesną. O propozycję kandydatur zwróciliśmy się do kilkudziesięciu krytyków, kuratorów, osób prowadzących galerie komercyjne i non-profit. W wyniku tego powstała lista zawierająca 50 nazwisk nominowanych artystów oraz dwie grupy artystyczne. Listę tę publikowaliśmy w „ARTeonie” (nr 1/2006) oraz na naszej stronie internetowej.
Spośród tej właśnie grupy 10 marca 2006 r. kapituła w składzie: dr Agata Jakubowska (przewodnicząca, UAM w Poznaniu), Lech Kruszona (prezes Domu Wydawniczego „Kruszona” – wydawcy „ARTeonu”), dr Michał Haake (IHS UAM w Poznaniu), Przemysław Jędrowski (zastępca redaktora naczelnego „ARTeonu”), Adam Mazur (doktorant SNS PAN w Warszawie) oraz autor tego tekstu, wyłoniła laureata Nagrody „ARTeonu” za rok 2005, którym został Kamil Kuskowski.
Twórczość Kamila Kuskowskiego należy do najbardziej intrygujących zjawisk artystycznych ostatnich lat. Łódzki artysta świadomie i konsekwentnie poszukuje nowej formuły malarskiej, odwołując się z jednej strony do awangardowej tradycji malarstwa abstrakcyjnego (szczególnie silnej w kontekście łódzkim), z drugiej zaś odnosi się do współczesnej popkultury. Równie istotnym aspektem twórczości Kuskowskiego jest interesująca gra z instytucjami sztuki. Mająca źródła w refleksji konceptualnej subwersywna taktyka artystyczna Kuskowskiego sprawia, że jest artystą, po którym można się spodziewać kolejnych inspirujących projektów. W uznaniu działań łódzkiego artysty jury postanowiło przyznać właśnie jemu Nagrodę „ARTeonu” za rok 2005.
Obok głównej Nagrody „ARTeonu” za rok 2005, przyznanej przez kapitułę, swojego laureata wyłonili także nasi czytelnicy, głosując na stronie internetowej www.arteon.pl.
W głosowaniu wzięło udział 425 internautów, a najwięcej głosów zdobyła Viola Tycz (83), której również składam gratulacje. Szczególną aprobatą internautów cieszyli się również Dorota Buczkowska (63), Marek Sułek (51), Andrzej Wasilewski (44) i Anna Krenz (30).

 w 2015 roku Kamil Kuskowski zwrócił otrzymaną nagrodę