strona gwna > nagrody ARTeonu
wybierz miasto:
B C G K L N O P R S T U W Z

Bytom
Muzeum Grnolskie
"W rytmie buntu. Awangarda polska dwudziestolecia midzywojennego"
22.11.2017 - 22.04.2018
Patronat „Arteonu”

W sztuce polskiej rok 1917 jest uznawany za dat przeomow w kontekcie powstajcych nurtw awangardowych. Warty podkrelenia jest fakt, i w zryw stanowi kontynuacj podjtych na pocztku drugiego dziesiciolecia  XX wieku prb zrewolucjonizowania bdcych w stagnacji obszarw rodzimych rodowisk twrczych. Realizowane wwczas w Krakowie Wystawy Niezalenych (inspirowane francuskimi Salonami Odrzuconych) byy pierwsz zapowiedzi majcych wkrtce nastpi zmian. W rytmie buntu powstaway kolejne ugrupowania. W rytmie buntu wobec zastanych w kraju, tamszcych modych artystw norm, ale rwnie wobec cakowitego naladownictwa sztuki zachodnioeuropejskiej. Ekspresjonici, formici, Bunt, Rytm, Zwornik, Jednorg, Komitet Paryski, Szczep Szukalczykw herbu Rogate Serce…, a wrd nich przemieszczajcy si twrcy, goszcy potrzeb natychmiastowej artystycznej rewolucji. Przygotowywana w Muzeum Grnolskim ekspozycja stawia sobie za cel ukazanie rnorodnoci zjawisk tego okresu. Przyblia nowatorsk problematyk, miae formy wyrazu, a take niepoddajce si fali krytyki zdecydowane dziaania majce da w przyszoci grunt dla rodzcych si przez kolejne dziesiciolecia kontynuacji midzywojennych zryww awangardowych. Na ekspozycji w przewaajcej liczbie obecne s prace graficzne i rysunkowe, dla wielu twrcw stanowice najdoskonalsze medium obranych przez nich postaw. S rwnie prace rzebiarskie Xawerego Dunikowskiego (z okresu Wystaw Niezalenych), a take jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci polskiej sztuki – Stanisawa Szukalskiego (obok pracy rzebiarskiej, paskorzeba oraz prace na podou papierowym). Wyjtek malarski stanowi zesp wybranych prac przedstawicieli Komitetu Paryskiego. W Bytomiu mona oglda prace autorstwa m.in.: Zbigniewa Pronaszki, Leopolda Lewickiego, Tytusa Czyewskiego, Bolesawa Stawiskiego, Zygmunta Waliszewskiego, Leona Chwistka, Zofii Stryjeskiej, Witkacego, Rafaa Malczewskiego, Brunona Schulza, Stefana Mroziskiego, Stanisawa Szukalskiego i artystw Szczepu herbu Rogate Serce, Jzefa Czapskiego, Ewy unkiewicz-Rogoyskiej, Wiktorii Goryskiej, Jana Hrynkowskiego, Janusza Marii Brzeskiego czy Karola Hillera.

Witkacy, „Bajka”, 1932, tusz, akwarela, MGBSz 3281, mat. pras. Muzeum Grnolskiego w Bytomiu

[zwi]

   »

W lutowym „Arteonie”: Micha Haake recenzuje wystaw „Wyspiaski”, trwajc w Muzeum Narodowym w Krakowie, Marta Marsicka przedstawia twrczo Anny Ostoi z okazji prezentacji prac artystki w Zachcie, a pokazowi „Organizatorzy ycia. De Stijl, polska awangarda i design”, zorganizowanemu w dzkim Muzeum Sztuki, przyglda si Agnieszka Salamon-Radecka. Wojciech Delikta w tekcie „Ksi ciemnoci” przyblia sylwetk Ricka Owensa, ekscentrycznego projektanta mody z Kalifornii. Sawomir Marzec komentuje artyku ukasza Musielaka „Zmierzch instytucji”. W najnowszym „Arteonie” take Zofia Jabonowska-Ratajska omawia wystaw „Mikrokosmos rzeczy...” w Muzeum Warszawy, w rubryce „Sztuka modych” Marcin Krajewski prezentuje malarstwo Moniki Marchewki, a Karolina Staszak – Ewy Kozery. W cyklu „Rynek sztuki” Dorota aglewska pisze o tym, jak powinien wyglda wzorcowy dokument autentycznoci dziea i dlaczego bardzo trudno osign ten idea. Andrzej Biernacko z kolei komentuje spotkanie z Adamem Szymczykiem w warszawskiej ASP na Wydziale Zarzdzania Kultur Wizualn. W najnowszym „Arteonie” ponadto inne recenzje, komentarze, aktualia i stae rubryki.

Okadka: Stanisaw Wyspiaski, „Helenka z wazonem”, 1902, pastel, papier; 47,5 x 62,8 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie

Nagrody ARTeonu

2014 - Anna Szprynger

Przyznanie 16. Nagrody „Arteonu” Annie Szprynger moe si spotka z brakiem zrozumienia. Po pierwsze, abstrakcja geometryczna jest o wiele trudniejsza w odbiorze ni kady inny rodzaj malarstwa – atwiej jest zachwyca si malarstwem inspirowanym popkultur, egzotyzmem sztuki prymitywnej czy kompozycjami bdcymi postmodernistyczn reinterpretacj sztuki dawnej. Po drugie, nie jest dzi w cenie sztuka autonomiczna, dla ktrej spoeczno-polityczne treci s nieistotne. Twrczoci bdcej wyrazem silnego przekonania artysty o autonomii sztuki nie sposb opisa sowami zaczerpnitymi z wokabularza kulturoznawcy czy socjologa, ktrzy dzi zdaj si narzuca jzyk dyskursu o sztuce. Takiego rodzaju malarstwa nie mona wykorzysta jako ilustracji zewntrznych wobec sztuki tez. A wic twrczo Anny Szprynger jest nie tylko popkulturowo nieatrakcyjna, ale take jest zdecydowanie nieprzydatna. I w zwizku z tym, w mojej ocenie – cho jako moderator obrad kapituy nie przyczyniam si do wyboru Anny Szprynger – ma przynajmniej dwie cechy sztuki, ktr warto si zainteresowa.
W tym roku w skad kapituy przyznajcej Nagrod „Arteonu” wchodzili: prof. Mariusz Bryl (historyk sztuki), Maciej Mazurek (krytyk sztuki, artysta), Bogusaw Deptua (krytyk sztuki) oraz Krzysztof Musia (kolekcjoner). Decyzja o przyznaniu Nagrody Annie Szprynger zapada niejednogonie, po dugich konsultacjach. Jej nazwisko zostao wybrane spord 25 nominowanych. Artystka w ostatnim etapie wyaniania laureata rywalizowaa z Bartoszem Kokosiskim, ukaszem Stokos oraz Karolem Radziszewskim. Profesor Mariusz Bryl przekonywa: „naley doceni stworzon przez Szprynger oryginaln formu obrazu abstrakcyjnego, ktry cechuje wysoka jako warsztatowa, spjna konceptualizacja (idea linii) oraz egzystencjalizujce to”, natomiast Maciej Mazurek doceni to, e Szprynger „podja prb malarskiego zapisu porusze duszy, wprowadzajc j dziki praktyce szukania ciszy i skupienia w stan harmonii, realizujc na gbszym poziomie pewn pozornie utopijn ide, e sztuka moe si zbliy do ycia”. Do nominacji artystki ostatecznie przychyli si Krzysztof Musia.
Abstrakcje Anny Szprynger to kompozycje z pogranicza malarstwa i rysunku. Najbardziej znane s jej czarne ptna, na ktrych za pomoc biaej, bardzo cienkiej kreski – podstawowego znaku plastycznego – komponuje przestrzenne struktury. Jedne przywodz na myl inspiracje pejzaem, inne sugeruj na przykad widok pionowych szczelin w powierzchni ptna, przez ktre przechodz delikatne wizki wiata. Obrazy Szprynger to minimalistyczna forma, precyzja wykonania, metodyczne wyzyskanie moliwoci uycia kreski i waloru oraz wysiek fizyczny artystki, dla ktrej malowanie stanowi wymagajc form medytacji. Krytycy susznie zauwaaj, e metoda pracy Anny Szprynger jest porwnywalna do konceptualnej strategii Romana Opaki, co stawia j w szeregu najbardziej interesujcych modych twrcw. Ale pracujca nad niektrymi obrazami Szprynger wyglda niczym hafciarka, wyszywajca biaymi niteczkami czarne ptno. Jest wic w jej twrczej postawie jaki subtelny, kobiecy pierwiastek.
Karolina Staszak
p.o. redaktor naczelna „Arteonu”

Anna Szprynger (ur. 1982)
Absolwentka Kolegium Sztuk Piknych w Kazimierzu Dolnym oraz grafiki i malarstwa Uniwersytetu Marii Curie-Skodowskiej w Lublinie. Doktorantka na Akademii Sztuk Piknych w Warszawie. Jest pierwsz w historii polsk laureatk Prix Marin na 67. Salonie Ralits Nouvelles w Paryu – najwaniejszym w Europie przegldzie sztuki abstrakcyjnej.
Wybrane wystawy indywidualne:
„Mapa symptomw” w Muzeum Narodowym w Gdasku (Oddzia Zielona Brama) 9.11.2014-1.02.2015
„Prosta nieskoczona” w Galerii El w Elblgu 6.03-21.04.2014
„Wobec horyzontu” w Pastwowej Galerii Sztuki w Sopocie 1.06-8.07.2012